Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny
6 maja 2026, 07:31Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.
Złote serce przestaje już być przenośnią
18 lipca 2013, 13:16Ponieważ komórki serca się nie namnażają, a w mięśniu znajduje się niewiele komórek macierzystych, po zawale tkanka staje się włóknista i nie kurczy się prawidłowo. Poszukując nowych metod przywracania funkcji serca, naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie przetestowali "łatki" ze złotymi nanowłóknami, które poprawiały rozprowadzanie sygnałów elektrycznych.
Wrodzona ślepota zmniejsza mielinizację kory mózgowej
14 lipca 2026, 09:51Od dawna wiadomo, że u osób niewidomych od urodzenia kora mózgu w obszarach odpowiedzialnych za widzenie jest grubsza niż u osób widzących. Fakt ten wyjaśniano brakiem przycinania synaptycznego, naturalnego procesu, w którym mózg dziecka w pierwszych latach życia eliminuje nadmiarowe, niepotrzebne połączenia nerwowe. Skoro u niewidomych brakuje bodźców wzrokowych, które miałyby wskazać, jakie połączenia są zbędne, przycinanie miało być zaburzone, a kora pozostawać grubsza niż zwykle.
Rekordowo szybkie dojrzewanie
5 września 2013, 10:12Ryby zamieszkujące tymczasowe zbiorniki wodne, powstające w czasie pory deszczowej po wypełnieniu niecek na terenie afrykańskiej sawanny, osiągają dojrzałość płciową szybciej niż jakikolwiek inny kręgowiec. Zespół doktora Martina Reicharda z Instytutu Biologii Kręgowców Czeskiej Akademii Nauk podkreśla, że ekstremalne warunki środowiskowe dają czasem początek ekstremalnym przystosowaniom...
Uczciwi rano, oszukują po południu
31 października 2013, 07:31Ludzie z większym prawdopodobieństwem kłamią i oszukują po południu, bo w ciągu dnia osłabia się samokontrola.
Hodujemy groźnego wroga
30 grudnia 2013, 13:18Profesor Aidan Hollis i Ziana Ahmed ostrzegają na łamach New England Journal of Medicine, że ludzkość może czekać ogólnoświatowy kryzys zdrowotny. Zagrożenie spowodowaliśmy sami używając antybiotyków do produkcji żywności.
Einstein pracował nad nieznaną teorią
25 lutego 2014, 19:57Odnaleziony właśnie manuskrypt pokazuje, że Albert Einstein pracował nad nieznaną dotychczas teorią, alternatywną dla Wielkiego Wybuchu. W 1931 roku wielki uczony pisał, że wszechświat rozszerza się wiecznie i nieprzerwanie. Jego pomysł przypomina teorię, którą 20 lat później zaproponował Fred Hoyle
Juno, poznaj Izumo, Izumo, to Juno
17 kwietnia 2014, 10:04Naukowcy z Wellcome Trust Sanger Institute odkryli na powierzchni komórki jajowej białko, które wchodzi w interakcje z białkiem Izumo na powierzchni plemnika. Białka te odpowiadają za wzajemne rozpoznanie gamet, umożliwiając zapłodnienie.
Polscy archeolodzy odkryli nieznaną kulturę
16 czerwca 2014, 09:45Ponad 150 grobów należących do nieznanej dotąd kultury odkryli w Peru archeolodzy z Uniwersytetu Wrocławskiego. Znalezisko, datowane na IV-VII w. n.e., świadczy, że północną część pustyni Atakama zamieszkiwała społeczność rolnicza jeszcze przed ekspansją cywilizacji Tiahuanaco.
Peptydowa sekwencja eliminuje szkodliwe białka
30 lipca 2014, 13:21Bioinżynierowie z University od Washington w Seattle zaprojektowali białkowy bloker, który obiera na cel toksyczną formę przejściową, występującą podczas przekształcania normalnych białek w tworzące fibryle postaci o nieprawidłowej konformacji. Dzięki temu można by diagnozować, spowolnić, a nawet leczyć nieuleczalne dotąd choroby, np. alzheimera.
